از خون دل نوشتم نزدیک دوست نامه

 از خون دل نوشتم

از خـون دل نـوشتــم نـزدیکِ دوست نامه
اِنی رَأیتُ دَهراً مِن هِجرِکَ القِیامَه
دارم مـن از فـراقش در دیـده صـد عـلامت
لَیسَت دُمُـوعُ عَینِی هذَا لَنا العَلامَه
هـر چـنـد کـآزمــودم، از وی نـبـود سـودم
مَن جَرَّبَ المُجَرَب حَلَّت بِهِ النَّدامَه
پـرسیـدم از طبـیـبـی احـوالِ دوسـت، گفتا:
فِی بُعدِهَا عَذابٌ، فِی قُربِهَا السَّلامَه
گفتـم ملامـت آیـد گَـر گـِردِ دوسـت گـردم
وَ اللهِ مـا رَأیـنـا حُـبـّاً بِـلا مَـلامَه
حافظ چـو طالب آمد جامی به جان شیرین
حتّـی یَذُوقَ مِنـهُ کَأساً مِنَ الکَرامَه

جالب است بدانید حافظ در سرودن این غزل به استقبال غزل سنایی با مطلع زیر رفته است:

دی ناگه از نگارم اندر رسید نامه
قالَت: رَای فُوادِی مِن هِجرِکَ القِیامَه

بیت نخست:

از خـون دل نـوشتــم نـزدیکِ دوست نامه
اِنی رَأیتُ دَهراً مِن هِجرِکَ القِیامَه

اِنی رَأیتُ دَهراً مِن هِجرِکَ القِیامَه: همانا روزگار را در دوری و فراق تو همانند قیامت دیدم.

معنای بیت نخست:

با خون دل خویش برای معشوق نامه‌ای بدین مضمون نوشتم: همانا در دوری از تو روزگار برای من همچون قیامت شده است.

بیت دوم:

دارم مـن از فـراقش در دیـده صـد عـلامت
لَیسَت دُمُـوعُ عَینِی هذَا لَنا العَلامَه

فراق: دوری.

لَیسَت دُمُـوعُ عَینِی هذَا لَنا العَلامَه: این‌ها اشک‌های چشمانم نیست، بلکه نشان و علامتی است برای ما.

معنای بیت دوم:

به خاطر دوری از معشوق صدها نشان در چشمان خویش دارم؛ این­ اشک‌های چشمانم نیست، بلکه نشان و علامتی است از عشق ما.

بیت سوم:

هـر چـنـد کـآزمــودم، از وی نـبـود سـودم
مَن جَرَّبَ المُجَرَب حَلَّت بِهِ النَّدامَه

از وی نبود سودم: هیچ فایده و بهره‌ای برای من نداشت.

مَن جَرَّبَ المُجَرَب حَلَّت بِهِ النَّدامَه: هر کس آزموده را بیازماید، دچار پشمانی خواهد شد.

معنای بیت سوم:

هر چقدر او را امتحان کردم، هیچ فایده و بهره‌ای برای من نداشت؛ آری، هر کس آزموده‌ای را بیازماید دچار پشیمانی و ندامت خواهد شد.

بیت چهارم:

پـرسیـدم از طبـیـبـی احـوالِ دوسـت، گفتا:
فِی بُعدِهَا عَذابٌ، فِی قُربِهَا السَّلامَه

فِی بُعدِهَا عَذابٌ، فِی قّربِهَا السَّلامَه: در دوری و فراقش عذاب و سختی است، در نزدیکی و وصالش سلامت و عافیت.

معنای بیت چهارم:

از طبیبی احوال یار را جویا شدم (که آیا نزدیکی و یا دوری از معشوق برای من خوب است یا نه؟) پاسخ داد: در دوری و فراقش عذاب و سختی است، در نزدیکی و وصالش سلامت و عافیت.

بیت پنجم:

گفتـم ملامـت آیـد گَـر گـِردِ دوسـت گـردم
وَ اللهِ مـا رَأیـنـا حُـبـّاً بِـلا مَـلامَه

ملامت: سرزنش.

جناس: گَر، گِرد، گَردم.

وَ اللهِ مـا رَأیـنـا حُـبـّاً بِـلا مَـلامَه: سوگند به خدا هیچ عشقی بدون سرزنش، ندیدم.

معنای بیت پنجم:

به خودم می‌گفتم اگر در اطراف معشوق بگردم مورد سرزنش و ملامت قرار می‌گیرم؛ به خدا سوگند هیچ عشقی را بدون سرزنش و ملامت ندیدم.

بیت ششم:

حافظ چـو طالب آمد جامی به جان شیرین
حتّـی یَذُوقَ مِنـهُ کَأساً مِنَ الکَرامَه

جناس: جام و جان.

حتّـی یَذُوقَ مِنـهُ کَأساً مِنَ الکَرامَه: تا اینکه از آن جام، باده­ای از بزرگواری و کرامت بنوشد.

معنای بیت ششم:

حافظ وقتی طالب و خواستار شد، حاضر شد که در بهای گرفتن جامی، جان شیرین خود را فدا کند، تا اینکه از آن جام، باده‌ای از عشق و کرامت بنوشد.

14 دیدگاه روشن از خون دل نوشتم نزدیک دوست نامه

  • Avatar

    این شعر رو در موسیقی “نامه” نامجو شنیده بودم. منتها در دریافت معنی (مخصوصا عربی) مشکل داشتم، که با گوش دادن به موسیقی و خوندن توضیحات شما هم بهتر متوجه شدم، هم لذت بردم.
    تشکر از حافظ، نامجو و صدالبته شما.

  • Avatar
    ناصر مقصود لوی معین

    سلام خوبی

    میگم این بیت های عربی رو مخصوصا دو بیت اول رو به شکل شعر فارسی بنویسید

  • Avatar

    سلام ببخشید میخواستم بدونم مقصود و منظور این شعر چه کسی هست؟

  • Avatar

    ممنون ازینکه محتوای به این خوبی رو تولید می‌کنید. سلامت و موفق باشید.

  • Avatar

    ضمن تشکر و احترام به نظر استاد محترم عبارت((اونقدر گریه کرده ام از دوری. که دیگر اشکی در چشمم نمانده و این خود نشانه صدق عشق من است یا این خود نشانه ما افراد عاشق حقیقی ست)) احتمالا قرب معنایی بیشتری به بیت دوم دارد. سپاس

  • Avatar

    ممنون از ترجمه شما دوست عزیز

  • Avatar

    درود بر شما استاد گرامی
    سوالی در رابطه با بیت آخر داشتم که سپاسگزار خواهم شد در صورت پاسخگویی جنابعالی.
    آیا در مصراع اول بیت آخر لف و نشر وجود دارد؟
    حافظ با جام ، طالب با جان
    .
    سپاسگزارم

  • Avatar

    تشکر برای معنی این شعر زیبا
    من برای مشکل بیماری پدرم که که چشم‌هاش مشکل پیدا کرده ناراحت بودم و این شعر در لحظه سر زبانم آمد و دلم میخواست ترجمه ش رو بدونم و بسیار قشنگ و مربوط به حالم بود .و کمی آروم شدم …ممنون از شما

  • Avatar

    تشکر برای معنی این شعر زیبا
    من برای مشکل بیماری پدرم که که چشم‌هاش مشکل پیدا کرده ناراحت بودم و این شعر در لحظه سر زبانم آمد و دلم میخواست ترجمه ش رو بدونم و بسیار قشنگ و مربوط به حالم بود .و کمی آروم شدم …ممنون از شما

  • Avatar

    تشکر برای معنی این شعر زیبا
    من برای مشکل بیماری پدرم که که چشم‌ها یش مشکل پیدا کرده ناراحت بودم و این شعر در لحظه سر زبانم آمد و دلم میخواست ترجمه ش رو بدونم و بسیار قشنگ و مربوط به حالم بود .و کمی آرام شدم …ممنون از شما

دیدگاه خود را بنویسید:

آدرس ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد.

فوتر سایت

error: Content is protected !!