معنی شعر دیر آمدی ای نگار سرمست

دیر آمدی ای نگار سرمست
دیـر آمــدی ای نـگـار سـرمـسـت
زودت نـدهـیـم دامـن از دسـت
بــر آتـش عـشـقـت آب تـدبـیـر
چـنـدان کـه زدیـم بـازننـشـست
از رای تــو سـر نـمـی‌تـوان تـافت
وز روی تـو در نـمی‌تـوان بسـت
از پـیـش تـو راه رفـتـنـم نـیـست
چـون مـاهـی اوفتـاده در شَست
ســودای لــب شــکــر دهــانـان
بـس تـوبه صالحان کـه بشکست
ای ســرو بــلــنــد بــوســتـانی
در پـیـش درخـت قـامتت پست
بـیـچـاره کـســی کـه از تـو بُـبرید
آسـوده تـنـی کـه بـا تـو پیوست
چشمت به کرشمه خون من ریخت
وز قتـل خطا چه غم خورد مست
ســعــدی ز کـمـنـد خـوبـرویـان
تـا جـان داری نمـی‌تـوان جَست
ور ســر نـنـهــی در آسـتــانــش
دیـگـر چـه کنی دری دگر هست؟

بیت نخست:

دیـر آمــدی ای نـگـار سـرمـسـت
زودت نـدهـیـم دامـن از دسـت

معنای بیت نخست:

ای معشوق سرمست! هرچند دیر به دست ما آمدی اما هرگز تو را زود رها نخواهیم کرد.

نکات و آرایه­‌ها:

تضاد: دیر، زود.

تضاد: سر، دامن.

تناسب: سر، دست.

دامن از دست دادن: رها کردن.

بیت دوم:

بــر آتـش عـشـقـت آب تـدبـیـر
چـنـدان کـه زدیـم بـازننـشـست

معنای بیت دوم:

عشق تو به آتشی شعله‌­ور می‌­ماند که هرچند کوشش کردیم تا با عقل و تدبیر آن را خاموش کنیم، نتوانستیم.

نکات و آرایه‌­ها:

آتش عشق: اضافه تشبیهی.

آب تدبیر: اضافه تشبیهی.

بیت سوم:

از رای تــو سـر نـمـی‌تـوان تـافت
وز روی تـو در نـمی‌تـوان بسـت

معنای بیت سوم:

نمی­‌توان از فرمان و خواسته تو سرپیچی کرد همچنین کسی نمی‌­تواند در را به روی زیبای تو ببندد.

نکات و آرایه‌­ها:

جناس: رای، روی.

سر تافتن: سرپیچی کردن.

تناسب: روی، سر.

بیت چهارم:

از پـیـش تـو راه رفـتـنـم نـیـست
چـون مـاهـی اوفتـاده در شَست

معنای بیت چهارم:

همان­گونه که ماهی اسیر در قلاب نمی­‌تواند به میل خود جایی برود، من نیز نمی­‌توانم از نزدیک تو به جایی دیگر بروم.

نکات و آرایه­‌ها:

شست: قلاب.

بیت پنجم:

ســودای لــب شــکــر دهــانـان
بـس تـوبه صالحان کـه بشکست

معنای بیت پنجم:

حقیقت این است که بسیاری از انسان­‌های درستکار از عشق لب شیرین دهنان توبه و پرهیز خود را شکسته و رها کرده‌­اند.

نکات و آرایه­‌ها:

سودا: خیال، فکر، عشق.

شکر دهن: شیرین لب.

تضاد: صالح و شکستن؛ تضاد معنایی پنهانی دارد.

بیت ششم:

ای ســرو بــلــنــد بــوســتـانی
در پـیـش درخـت قـامتت پست

معنای بیت ششم:

قامت تو چنان متناسب و بلند است که سرو بلند باغ و بوستان در برابرت کوتاه و حقیر  به نظر می­‌رسد.

نکات و آرایه‌­ها:

درخت قامت: اضافه تشبیهی.

تضاد: بلند و پست.

تناسب: سرو، بوستان، درخت.

بیت هفتم:

بـیـچـاره کـســی کـه از تـو بُـبرید
آسـوده تـنـی کـه بـا تـو پیوست

معنای بیت هفتم:

بدا به حال کسی که از تو جدا شده است، خوشا به حال کسی که به وصال تو رسیده است.

نکات و آرایه‌­ها:

از کسی بریدن: از او جدا شدن.

بیت هشتم:

چشمت به کرشمه خون من ریخت
وز قتـل خطا چه غم خورد مست

معنای بیت هشتم:

چشمانت با ناز و کرشمه‌­ی خود ما را کشت؛ انسان مست اگر مرتکب قتلی غیر عمد شود چه غمی دارد؟!

نکات و آرایه‌­ها:

کرشمه: عشوه، ناز.

خوت ریختن: کشتن.

بیت نهم:

ســعــدی ز کـمـنـد خـوبـرویـان
تـا جـان داری نمـی‌تـوان جَست

معنای بیت نهم:

سعدی! حقیقت این است که تا وقتی جان داری و زنده هستی، نمی­‌توانی از دام زیبارویان بگریزی.

نکات و آرایه­‌ها:

خوب­‌رو: زیبارو.

بیت دهم:

ور ســر نـنـهــی در آسـتــانــش
دیـگـر چـه کنی دری دگر هست؟

معنای بیت دهم:

اگر تسلیم آنان نشوی و سجده بر درگاه آنان نکنی، مگر چاره­‌ی دیگری داری؟ مگر دری دیگر وجود دارد؟

نکات و آرایه­‌ها:

آستان: درگاه.

سر نهادن: تسلیم شدن.

دیدگاه خود را بنویسید:

آدرس ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد.

فوتر سایت

error: Content is protected !!